[GDK][carousel2][#5E00FF]
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα 1940. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

9:14:00 μ.μ.
Τα χαράματα της 28ης Οκτωβρίου του 1940, ο Ιταλός πρέσβης Γκράτσι παρέδωσε στον πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά τελεσίγραφο, με το οποίο ζητούσε να καταλάβει ο ιταλικός στρατός στρατηγικές ελληνικές θέσεις. Ο Ι. Μεταξάς απάντησε χωρίς να συμβουλευτεί τον Βασιλιά, το Υπουργείο Εξωτερικών ή κάποιον από τους συμβούλους του.

1940, 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ, ΙΤΑΛΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΟΧΙ,

Σύμφωνα με τη «Μηχανή του Χρόνου», που αποκαλύπτει το παρασκήνιο αυτής της απόφασης, το «ΟΧΙ» δεν ήταν δύσκολη απάντηση, δεδομένου ότι ήταν φυσική και λογική εξέλιξη προηγούμενων αποφάσεων του Έλληνα δικτάτορα. Ο πόλεμος της Ελλάδας εναντίον των Ιταλών, μόλις άρχιζε.

30 Οκτωβρίου 1940

Τρεις ημέρες μετά από την έναρξη του πολέμου στην Ελλάδα, ο Μεταξάς εξηγεί στους εκδότες και σε σημαντικούς  δημοσιογράφους τους λόγους της απόφασής του. Πρώτα αναφέρθηκε στην προσπάθεια να κρατήσει τη χώρα ουδέτερη και μακριά από τις πολεμικές συρράξεις. Στη συνέχεια, τόνισε τους παράγοντες που τον οδήγησαν στο μεγαλοπρεπές «ΟΧΙ». Αυτοί ήταν γεωπολιτικοί, στρατιωτικοί, αλλά και κοινωνικοί.

1940, 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ, ΙΤΑΛΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΟΧΙ,

Ο ακρωτηριασμός της χώρας
Ο Μεταξάς είπε ότι το ΝΑΙ θα ισοδυναμούσε με ακρωτηριασμό της χώρας: «Για να αποφύγουμε τον πόλεμο θα έπρεπε να γίνουμε εθελόδουλοι και να πληρώσουμε με άπλωμα του δεξιού χεριού της Ελλάδας για ακρωτηριασμό από την Ιταλία και το αριστερό χέρι θα μας το έκοβε η Βουλγαρία. Φυσικά, δεν είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ότι σε μια τέτοια περίπτωση, οι Άγγλοι θα έκοβαν τα πόδια της Ελλάδας. Και με το δίκιο τους. Καθώς είναι κυρίαρχοι στην θάλασσα, δεν θα παρέλειπαν, αφού έβλεπαν την υποδούλωση της Ελλάδας να καταλάβουν την Κρήτη και άλλα νησιά μας, υπερασπιζόμενοι τα συμφέροντά τους.
Ο διαμελισμός της Ελλάδος

Ο Μεταξάς υποστήριξε ότι βάσει της ανάλυσής του αν δεχόταν την ιταλική εισβολή θα έβλεπε τη χώρα να χωρίζεται στα τρία: Το πρώτο τμήμα θα ήταν η επίσημη θέση της Αθήνας, η οποία για να αποφύγει τον πόλεμο θα είχε γίνει υπόδουλη. (Εννοεί, αν είχε δεχθεί το τελεσίγραφο) Δεύτερον θα υπάρχει η πραγματική Ελλάδα. Η παμψηφία δηλαδή της κοινής γνώμης που ποτέ δεν θα αποδεχόταν την υποδούλωση του Έθνους, η οποία ισοδυναμεί με εθνικό ακρωτηριασμό και οριστική ατίμωση και εκμηδένιση του Ελληνισμού. Τρίτον τέλος, θα προκύψει μια Ελλάδα η οποία θα δημιουργούνταν, στο όνομα της δημοκρατίας φυσικά, από προστατευμένους του βρετανικού στόλου στην Κρήτη και τα άλλα νησιά. Αυτή θα είχε την εύνοια της Αγγλίας στην οποία θα δινόταν το δικαίωμα να επεμβαίνει και στο Εθνικό Δίκαιο..» Ο τότε πρωθυπουργός θεωρούσε αναπόφευκτο να γίνει μια ελεύθερη Ελλάδα με έδρα της κυβέρνησης την Κρήτη που πίστευε ότι οι Βρετανοί θα μπορούσαν να την υπερασπιστούν. Έχει μεγάλη αξία να παρατηρήσουμε ότι η ανάλυσή του έγινε δυο μέρες μετά τη κήρυξη του πολέμου, όταν ακόμη δεν γνώριζε ότι ο ελληνικός στρατός θα κατατρόπωνε τους Ιταλούς. Τότε ανησυχούσε για τον ενθουσιασμό του λαού και φοβόταν ότι οι Έλληνες θα απογοητεύονταν από την υποχώρηση που προέβλεπε το σχέδιο του ΓΕΣ. Φυσικά, δεν γνώριζε ότι ο Κατσιμήτρος θα το αγνοούσε και θα έβγαζε διαταγή που απαγόρευε κάθε υποχώρηση, αντίθετα με τις εντολές του επιτελείου, που είχε σκοπό να αντισταθεί σε πιο ευνοϊκή θέση.

Ο Μεταξάς είχε κάνει μετεκπαίδευση στη Γερμανία και σίγουρα συμπαθούσε τη χώρα αυτή περισσότερο από την Αγγλία. Ωστόσο, η ανάλυσή του έλεγε ότι μια ναυτική χώρα όπως η Ελλάδα, έπρεπε πάντα να έχει καλές σχέσεις με μια ναυτική υπερδύναμη όπως η Αγγλία. Τελικά πίστευε και στη νίκη της Αγγλίας, λόγω της ναυτικής της ισχύος, της πολεμικής  της παράδοσης και των τεράστιων πόρων από τις αποικίες. Οι εκτιμήσεις του δεν έπεσαν έξω, αλλά ο ίδιος δεν διαπίστωσε ποτέ αν επαληθεύτηκαν. Είχε πεθάνει τον Ιανουάριο κατά τη διάρκεια της ιταλικής επίθεσης και τρεις μήνες πριν επιτεθούν οι Γερμανοί, όπως άλλωστε είχε προβλέψει με τους επιτελείς του….

Πηγή: thecaller.gr | mixanitouxronou.gr

7:37:00 μ.μ.
28 Οκτωβρίου 1940. Ημέρες μνήμης. Δείτε μια σχεδόν άγνωστη υπόθεση που εξελίχτηκε στην Κρήτη, με την ομηρία πέντε Ιταλών πιλότων, το καλοκαίρι του 1940, λίγο πριν τον τορπιλισμό της «Έλλης» και πριν την είσοδο της Ελλάδας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.


Η Κρήτη βιώνει τις πρώτες πολεμικές εμπειρίες αρκετούς μήνες πριν από το ΟΧΙ της 28ης Οκτωβρίου του 1940. Το περιστατικό που ακολουθεί, αφορά τους πρώτους (ανεπίσημα) αιχμαλώτους πολέμου που βρέθηκαν στο ηρωικό νησί. Καθώς αερομαχίες και ναυμαχίες λάμβαναν χώρα νότια της Κρήτης, στην περιοχή του Λιβυκού πελάγους, οι Κρητικοί βρίσκονταν σε σημείο κλειδί μεταξύ των Συμμαχικών δυνάμεων και των Ιταλικών. Αιτία των συγκρούσεων αποτελούσε το γεγονός ότι τα Δωδεκάνησα, βρίσκονταν ακόμα υπό ιταλική κατοχή. (Τα Δωδεκάνησα ενώθηκαν με τη μητέρα Ελλάδα στις 27 Ιουνίου 1946) Από την άλλη, νότια της Κρήτης είχαν αναπτυχθεί σημαντικές βρετανικές νηοπομπές.

Ο δημοσιογράφος της εφημερίδα “Ελληνικόν Μέλλον”, Γεώργιος Λυδίας, ήταν απεσταλμένος της αθηναϊκής εφημερίδας στην Κρήτη, προκειμένου να καλύψει τις πολεμικές αντιπαραθέσεις ιταλικών και αγγλικών αεροσκαφών στο Λιβυκό πέλαγος. Έτσι μπόρεσε να κατέγραψε ένα επεισόδιο της πρώτης αιχμαλωσίας Ιταλών στρατιωτών, χωρίς όμως να του επιτραπεί να το δημοσιεύσει εξαρχής, λόγω των ενδεχόμενων επιπλοκών σε διπλωματικό επίπεδο.


Η πρώτη αναγκαστική προσγείωση ιταλικού μαχητικού, σε ελληνικό χώρο, σημειώθηκε στην κρητική κοιλάδα του Μεσαρά. Οι Ιταλοί έχοντας χτυπηθεί από βρετανικά πυρά 40 μίλια νότια των ακτών της Κρήτης, αναγκάστηκαν να προσγειώσουν το αεροσκάφος τους σε κρητικό έδαφος δίχως να υποστούν σημαντικούς τραυματισμούς οι πέντε επιβαίνοντες.



“Τα βλήματα μας είχαν σπάσει το ντεπόζιτο της βενζίνης και μας είχαν αχρηστεύσει την μια μηχανή. Εν τούτοις βούτηξα και έρριψα τις βόμβες μου επάνω σ'ένα πολεμικό, που το είδα να βουλιάζει αμέσως... Έπειτα πήραμε την κατεύθυνση προς ξηρά, γιατί ήταν αδύνατο να γυρίσωμε στη Ρόδο... Άλλως τε από ένα αεροπλανοφόρο σηκώθηκαν πολλά “κάτσια ” - καταδιωκτικά – και άρχισαν να μάχονται με τους συντρόφους μας...” Το τρικηνητήριο “Σαβόι” είχε υποστεί μεγάλη καταστροφή, από τις τρεις μηχανές, μόνο η αριστερή απέμενε και εκείνη “ημικατεστραμμένη”. Στη συνέχεια οδήγησαν το σκάφος στις κρητικές ακτές και παραδόθηκαν ... “σε έναν αγροφύλακα τρέμοντας από τον φόβον”.



(Από αριστερά, ο Ανδρέα Ράια (με τον αριθμό 1), ο λοχίας μηχανικός, Ντελαβάλλε (2), ο Φιορέττι (3), ο υποδιοικητής της χωροφυλακής Μεσαράς, Μίχας (4), ο δημοσιογράφος Γ. Λυδίας (5), ο υποσμηναγός Τορέλλι (6) και ο λοχίας ασυρματιστής Φιλορέτε (7).)

Η υποδοχή των κατοίκων περισσότερο έμοιαζε με φιλοξενία, παρά με αιχμαλωσία σε καιρό πολέμου, καθώς η χώρα δεν είχε ακόμη επίσημα εμπλακεί στις πολεμικές συρράξεις. Οι Μεσαρίτες τούς περιποιήθηκαν και φωτογραφήθηκαν μαζί τους. Το αρχικό ενδιαφέρον όμως των κατοίκων μετατράπηκε σε απέχθεια. Ένας από τους Ιταλούς είχε τραυματιστεί.

Ενώ όμως οι χωρικοί έσπευσαν να φωνάξουν ιατρική συνδρομή για τον τραυματία πολέμου, στη συνέχεια αποκαλύφθηκε ότι ο Ιταλός απλώς είχε “μαγκώσει το δάχτυλο” του στην προσπάθεια του να αποβιβασθεί από το αεροπλάνο! Οι σκληροτράχηλοι Κρήτες, που πάντα σέβονται και εκτιμούν τους γενναίους, αλλά υποτιμούν όσους εκδηλώνουν φόβο, αντέδρασαν με απέχθεια: “Ήταν η στιγμή που έσπασεν εν μέσω ιλαρότητας και αηδίας των χωρικών, η αίγλη που είχε δημιουργηθεί από τα πρώτα εκείνα θύματα των Άγγλων”.

Πηγές: newsit.gronalert.gr
 

7:32:00 μ.μ.
Εν καιρώ πολέμου ειναι πολλα αυτα που λαμβάνουν χώρα τα οποία υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν αδιανόητα. Συγκλονιστική ειναι και η ιστορία του μικρού πολεμιστή, Αναστάσιου Χαραλαμπόπουλου, ο οποίος το 1940 έφυγε με το πατέρα του και κατατάχθη στον πόλεμο. 

28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, 1940, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ,

Την ιστορία του "μικρού Αναστάσιου Χαραλαμπόπουλου" την αφηγείτε ο Έλληνας Υφυπουργός Τύπου σε δήλωση του στην γαλλόφωνη εφημερίδα Messager d' Athenes. 

Να σημειωθεί οτι και άλλες εφημερίδες της εποχής φαίνεται να έδωσαν χώρο απο το πρωτοσέλιδο τους στον μικρό Αναστάσιο Χαραλαμπόπουλο, όπως ηταν και η εφημερίδα "Ακρόπολις", η οπόια αναφέρθηκε στον 13χονο πολεμιστη με το τίτλο "Ο Μικρότερος δεκανεύς του Κόσμου"(παρακάτω).

28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, 1940, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ,


28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, 1940, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ,

Η δήλωση του Υφυπουργού Τύπου κάτω απο την φωτογραφία του μικρού παιδιού στην "Messager d' Athenes": “Ο μικρός Αναστάσιος Χαραλαμπόπουλος που έφυγε με τον πατέρα και προήχθη σε δεκανέα δι’ εξαιρέτους υπηρεσίας.”

Μέσα σε ένα τραίνο που μετέφερε στρατιώτες, όταν έφτασε στην Κοζάνη, βρέθηκε ένας πιτσιρίκος ανάμεσα στις αποσκευές. Εδήλωσε ότι ήθελε να πάει στον πόλεμο μαζί με τον πατέρα του που βρισκόταν μεσ’ στο τραίνο και ότι τίποτε στον κόσμο δεν θα τον έπειθε να γυρίση σπίτι του. Ο πατέρας τον πήρε στο λόχο του! Σύντομα ο Αναστάσης δέχτηκε το βάπτισμα του πυρός. Πολέμησε με τους μεγάλους και τον έβαλαν στην πρώτη γραμμή, την ημέρα που μπήκαν στην Κορυτσά. Αργότερα, ένα κρυολόγημα υποχρέωσε τον μικρό να αφήση τον λόχο του για να αναπαυθή σε ξενοδοχείο της πόλεως.

Μια νύχτα ξύπνησε από ένα θόρυβο,που ερχόταν απο το διπλανό δωμάτιο.Δεν άργησε να καταλάβη οτι ενα ραδιόφωνο βρισκόταν σε λειτουργία. Χωρίς να πή λέξη και χωρίς να κάνει θόρυβο στοίβαξε μπροστά στην πόρτα της ύποπτης κάμαρας όσα μπορούσε περισσότερα έπιπλα. Κατόπιν έτρεξε για να ξυπνήση τους ενοίκους. Λίγα λεπτά αργότερα ένας ιταλο-αλβανός κατάσκοπος βρισκόταν στα χέρια των αρμοδίων και ύστερα από λίγες ώρες ο Αναστάσιος Χαραλαμπόπουλος, γιος του Αλέξανδρου, 13 ετών, διοριζόταν δεκανέας.

Le Messager d’ Athenes 11.12.1940 (απο το βιβλίο: Οι καμπάνες Πανηγυριζουν)

28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, 1940, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ,

Πηγή: onalert.gr | Το διαβάσαμε εδώ

4:51:00 μ.μ.
Ήταν Δευτέρα όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος. Το ημερολόγιο έγραφε 28 Οκτωβρίου του 1940. Ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο επιφανής διανοούμενος της γενιάς του ’30, στο ημερολόγιο του, κάνει λόγο για μία «ατμόσφαιρα πανηγυρική».

1940, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ,

«Δευτέρα 28 Οκτωβρίου του 1940. Λίγο μετά τους Αμπελόκηπους, μπαίνοντας στην Αθήνα, αντικρίζω την πρώτη πολεμική εικόνα και αισθάνομαι την πρώτη συγκίνηση της ημέρας. Μία στρατιωτική μονάδα, φεύγει από τα παραπήγματα. Οι στρατιώτες είναι άοπλοι, είναι πολύ νέοι και καλά ντυμένοι. Γελούν, τραγουδούν κάνουν σαν παιδιά που ξεκινούν και πορεύονται σε μία ευχάριστη εκδρομή. Μες στο λεωφορείο, μία γυναικά ξαφνικά, αρχίζει να κλαίει με λυγμούς, μια άλλη κλαίει κρυφά, στρέφει το κεφάλι της προς το παράθυρο για να μην τη δουν», γράφει στο ημερολόγιο του ο Έλληνας λογοτέχνης.

Κατατάχθηκε ως εθελοντής στον ελληνικό στρατό, όμως δεν πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο, παρά τις πολλές προσπάθειές του να σταλεί στην πρώτη γραμμή. Και δεν ήταν ο μοναδικός.

Νέοι, πριν καλά καλά, συμπληρώσουν τα 18 τους χρόνια, φοιτητές που είχαν αναβάλλει τη στρατιωτική τους θητεία, λόγω σπουδών, έσπευσαν να κάνουν το ίδιο. Ανάμεσά τους, συγγραφείς, ποιητές και διανοούμενοι, όπως ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Γιώργος Κατσίμπαλης. Λίγο μετά την κήρυξη του πολέμου- έπειτα από μία σύντομη εκπαίδευση- βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή του αλβανικού πολέμου.

Στην παρέα τους και ο αξέχαστος κωμικός, Λάμπρος Κωνσταντάρας. «Ήταν ήρωας. Όταν ήμουν μικρός 7-8 χρονών και μου διηγούταν με μεγάλη περηφάνια τη συμμετοχή του στο αλβανικό μέτωπο. Θυμάμαι μου έλεγε: »έλα εδώ να δεις τι έγινε. Βάλε το χέρι σου, πιάσε το πλευρό μου. Βλέπεις κάτι που πετάει από κάτω; Αυτό είναι όλμο!», είπε στην κάμερα του Mega, ο γιος του αξέχαστου κωμικού, Δημήτρης Κωνσταντάρας.
Όπως μας πληροφορεί η «Μηχανή του Χρόνου», ο Λάμπρος Κωνσταντάρας, είχε λάβει το μετάλλιο τραυματία πολέμου. Λέγεται ότι αφού τραυματίστηκε και έγινε καλά στα μετόπισθεν, ζήτησε να ξαναγυρίσει στην πρώτη γραμμή. Στη φωτογραφία που παρατίθεται, διακρίνεται ο Λάμπρος Κωνσταντάρας στην κάτω σειρά.

Ο γάμος με την Γιούλη Γεωργοπούλου

Τον χειμώνα του 1940-41, ο Λάμπρος γνωρίζει και ερωτεύεται την Γιούλη Γεωργοπούλου, όταν έπαιξαν μαζί σε μία κωμωδία του Αλέκου Λιδωρίκη με τίτλο «Μία ζωή είναι αυτή». Η Γιούλη ήταν μία νέα ηθοποιός και πολύ όμορφη ηθοποιός. Είχε αποφοιτήσει από τη σχολή του Βασιλικού Θεάτρου και θεωρήθηκε εξαιρετικό ταλέντο.

Λίγα χρόνια όμως αργότερα, εγκατέλειψε το θέατρο για να αφοσιωθεί στον Λάμπρο Κωνσταντάρα. Η Μηχανή του Χρόνου, περιγράφει πώς γεννήθηκε ο έρωτας τους: «Από τη μία η γερμανική κατοχή από την άλλη η φτώχεια έφεραν τους δύο νέους πιο κοντά. Μετά από τις παραστάσεις στο θέατρο «Βρετάνια» στο Σύνταγμα επέστρεφαν με τα ποδιά στου Ζωγράφου. Μέσα στο κρύο και στο φόβο μην τυχόν και τους δει κανένας Γερμανός, καθώς η κυκλοφορία απαγορευόταν εκείνες τις ώρες. Ο Λάμπρος ήθελε να προστατέψει τη Γιούλη από τους φόβους, τους κινδύνους και τις κακουχίες της Κατοχής. Οι δυσκολίες εκείνης της εποχής σφυρηλάτησαν έναν μεγάλο έρωτα και μία δυνατή σχέση, με πολλές όμως εκρήξεις και συγκρούσεις αλλά και βαθιά αγάπη. Οι καυγάδες του ζευγαριού ήταν ιστορικοί. Ο Λάμπρος ζήλευε πολύ τη Γιούλη. Σαν νέα είχε τις κατακτήσεις της και αυτό τον ενοχλούσε. Ήθελε την κοπέλα του να μην την μοιράζεται με κανέναν, να ανήκει αποκλειστικά σε εκείνον. Την αδυναμία του αυτή την είχαν καταλάβει πολλοί συνάδελφοι του και συχνά τον πείραζαν». Στις 9 Δεκεμβρίου του 1945, ανέβηκαν τα σκαλιά της εκκλησίας.

Η φιλία με την Άννα Καλουτά που εξελίχθηκε σε έναν μεγάλο έρωτα

Πολλά έχουν γραφτεί για τον έρωτα του αξέχαστου κωμικού με την Άννα Καλουτά. Γνωρίστηκαν από τα χρόνια του πολέμου, τότε που εκείνη τον είχε πρωτοσυναντήσει τραυματισμένο σε ένα νοσοκομείο. Από τότε ξεκίνησε μία φιλία που εξελίχθηκε σε έναν φλογερό έρωτας.

Όπως, είχε εκμυστηρευτεί, ο Δημήτρης Κωνσταντάρας στη «Μηχανή του Χρόνου»: «Μία μέρα με φώναξε η Καλουτά σπίτι της. Μου είπε λοιπόν πως δεν ήταν αυτή η πέτρα του σκανδάλου για τον χωρισμό του Λάμπρου από τη γυναίκα του. Μου είπε: »Με τον πατέρα σου ερωτευτήκαμε παράφορα, δεν μπορούσαμε να ζήσουμε μακριά ο ένας από τον άλλον». Ήταν έναν μεγάλος έρωτας και σε έναν μεγάλο έρωτα οι μικρότεροι έρωτες συνήθως υποχωρούν» Η σχέση του Λάμπρου Κωνσταντάρα με την Άννα Καλουτά κράτησε από το 1949 μέχρι το 1954.

H απίστευτη ιστορία του Λάμπρου Κωνσταντάρα στο έπος του ’40 (φωτό)

H απίστευτη ιστορία του Λάμπρου Κωνσταντάρα στο έπος του ’40 (φωτό)

Πηγή: press724.gr

11:39:00 π.μ.
Ο «σύγχρονος Λεωνίδας» που αψήφησε τις εντολές του ΓΕΣ και κράτησε μόνος του την ελληνική άμυνα!

ΙΣΤΟΡΙΑ, 1940, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΤΣΙΜΗΤΡΟΣ, ΓΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ,

Λίγους μήνες πριν από την ιταλική εισβολή, το Γενικό Επιτελείο Στρατού έστειλε διαταγές στην Ογδόη Μεραρχία της Ηπείρου λέγοντας ούτε λίγο ούτε πολύ ότι κάθε μάχη είναι μόνο για την τιμή των όπλων, καθώς επί της ουσίας είχε κριθεί εκ προοιμίου χαμένη και δεν είχε απολύτως κανέναν λόγο να δοθεί.

Το ΓΕΣ καλούσε μάλιστα την Ογδόη Μεραρχία να υποχωρήσει σε δεύτερη γραμμή άμυνας και να πολεμήσει -αν ήθελε να πολεμήσει!- τους Ιταλούς πολύ πιο πίσω από την αμυντική γραμμή Ελαίας-Καλαμά, εκεί που γράφτηκαν τελικά οι πρώτες και οι πιο ένδοξες σελίδες του Έπους του 1940.

Κι αυτό γιατί ένας και μόνο ένας άνθρωπος, ο διοικητής της ηρωικής Ογδόης, αποφάσισε να πετάξει τις διαταγές των επιτελαρχών στα σκουπίδια και να αψηφήσει τις βουλές των ανωτέρων του! Ο λόγος για τον ξεχασμένο πια από την Ιστορία υποστράτηγο Χαράλαμπο Κατσιμήτρο, έναν σύγχρονο Λεωνίδα με σάρκα και οστά.

Ο διοικητής της Ογδόης Μεραρχίας όχι μόνο δεν υπάκουσε στα απαισιόδοξα κελεύσματα της Αθήνας αλλά παρέταξε αντιθέτως την άμυνά του στην πρώτη γραμμή, εκδίδοντας δικό του φιρμάνι στους άντρες του: «ουδεμία σκέψη διά υποχώρησιν, η τελευταία γραμμή αμύνης είναι εδώ, μέχρις εσχάτων»!

Κι έτσι ο Κατσιμήτρος μόνος, χωρίς βοήθεια από το ΓΕΣ και χωρίς την πίστη κανενός στον αγώνα του, στάθηκε αγέρωχα στην πρώτη γραμμή, πολέμησε και νίκησε. Όχι μόνο κράτησε τα σύνορα άθικτα, αλλά μέσα σε λίγες εβδομάδες άρχισε να προελαύνει επιθετικά εναντίον των εισβολέων μέσα στο αλβανικό έδαφος!

Ο Κατσιμήτρος και οι γενναίοι του φύλαξαν τις σύγχρονες Θερμοπύλες και έτρεψαν τον εισβολέα σε υποχώρηση. Κι όμως, αυτός ο άνθρωπος, ο σύγχρονος Σπαρτιάτης, χάθηκε στη λήθη, πεθαίνοντας όχι μόνο ξεχασμένος και παραγνωρισμένος το 1962, αλλά και με τη ρετσινιά του προδότη και του δωσίλογου των Γερμανών, καθώς συμμετείχε για λίγους μήνες στην κυβέρνηση Τσολάκογλου.

Αν και η ιστορία του θα λειτουργεί αέναα ως φάρος ελπίδας και ηρωισμού για όλες τις γενιές. Όσο για την αναιδή και λακωνική απάντησή του «Κρατάω Καλπάκι» στις διαταγές του ΓΕΣ να εγκαταλείψει σιγά σιγά τα εδάφη της Ηπείρου και να οπισθοχωρήσει μπροστά στις δυνάμεις του εχθρού, θα είναι πάντα ορόσημο δικαιολογημένης στρατιωτικής ανυπακοής.

Έτσι είναι βλέπετε οι ήρωες, κάποιες φορές οφείλουν να υπακούουν στη γενναία καρδιά τους…

Πρώτα χρόνια

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Ο Χαράλαμπος Γ. Κατσιμήτρος γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1886 στο χωριό Κλειτσός της Ευρυτανίας. Για τα παιδικά του χρόνια δεν είναι τίποτα γνωστό και τον ξαναβρίσκουμε το 1904 ως εθελοντή στον Ελληνικό Στρατό. Το 1911 έγινε δεκτός στη Σχολή Υπαξιωματικών, από την οποία βγήκε την επόμενη χρονιά ως ανθυπασπιστής του Πυροβολικού.

Ο μπαρουτοκαπνισμένος Κατσιμήτρος πήρε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-1913), ενώ κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου πολέμησε και διακρίθηκε για τη γενναιότητά του στο Μακεδονικό Μέτωπο. Συμμετείχε επίσης στη Μικρασιατική Εκστρατεία (1921-1922) ως διοικητής Τάγματος (ταγματάρχης) και τραυματίστηκε μάλιστα σοβαρά στη Μάχη του Αφιόν Καραχισάρ (13 Αυγούστου 1922).

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Αφού πέρασε από τους βαθμούς του ανθυπολοχαγού Πεζικού (1913), υπολοχαγού (1914) και λοχαγού (1916), τον Νοέμβριο του 1920 έγινε ταγματάρχης. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, φοίτησε στην Ανωτέρα Σχολή Πολέμου (1924-1925) και τον Ιανουάριο του 1937 προάχθηκε στον βαθμό του υποστράτηγου, έχοντας περάσει από αντισυνταγματάρχης (1923) και συνταγματάρχης (1930). Τελευταίος του βαθμός θα είναι ο αντιστράτηγος Πεζικού το 1947, αν και μέχρι τότε θα έχει ζήσει πολλές περιπέτειες, τόσο ηρωικές όσο και τραγικές.

Στις 9 Φεβρουαρίου 1938 ανέλαβε διοικητής της 8ης Μεραρχίας Πεζικού της Ηπείρου με έδρα τα Ιωάννινα, η οποία αποτελούνταν αποκλειστικά σχεδόν από Ηπειρώτες, με το σκεπτικό ότι αν χρειαζόταν οι ντόπιοι πατριώτες θα αγωνίζονταν κυριολεκτικά «υπερ βωµών και εστιών». Ήταν έτοιμος να διαδραματίσει τη σπουδαιότερη συνεισφορά του στο έθνος…

Το Έπος του 1940

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Από την πρώτη στιγμή που αναλαμβάνει επικεφαλής της Ογδόης, ο Κατσιμήτρος εφαρμόζει το σχέδιο του Γενικού Επιτελείου Στρατού για την άμυνα του Στρατού στην Ήπειρο, ενόψει μιας ενδεχόμενης επίθεσης των Ιταλών, που κατείχαν ήδη την Αλβανία. Η διετία 1939-1940 σφραγίζεται από τις πυρετώδεις προετοιμασίες για τη φημολογούμενη ιταλική επίθεση, με τον ίδιο να διαγιγνώσκει εγκαίρως την ανάγκη για περισσότερα αμυντικά έργα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του εχθρού. Η κατάληψη της Αλβανίας εξάλλου και η προώθηση ισχυρών ιταλικών δυνάμεων προς την ελληνοαλβανική μεθόριο ήταν φυσικό να ανησυχήσουν την ελληνική κυβέρνηση, η οποία σπεύδει να ενισχύσει με μικρές μονάδες τους τομείς ευθύνης της 8ης Μεραρχίας αλλά και της 9ης (Δυτική Μακεδονία).

Ο Κατσιμήτρος εργάζεται μεθοδικά και ολοκληρώνει με τρόπο αριστοτεχνικό τη γραμμή άμυνας κόντρα στις δυσκολίες, ζητώντας ακόμα και τη συνδρομή του ηπειρωτικού λαού. Αποτέλεσμα; Η γραμμή Ελαίας-Καλπακίου-Καλαμά να είναι πανέτοιμη για επίθεση.

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου 1940, ο διοικητής της Μεραρχίας Ηπείρου, Κατσιμήτρος, δίνει τηλεφωνικώς τις τελευταίες οδηγίες στους διοικητές των μονάδων και ιδίως των τμημάτων της μεθορίου να επαγρυπνούν για το ενδεχόμενο ιταλικών κινήσεων. Την επομένη, ο ιταλός πρέσβης επιδίδει στον πρόεδρο της κυβέρνησης, δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, το διαβόητο τελεσίγραφο «Έχουμε πόλεμο». Ο αρχηγός του ΓΕΣ, στρατηγός Παπάγος, διατάσσει «Όπως η 8η Μεραρχία αποκρούσει διά των όπλων την εισβολήν των Ιταλικών Στρατευμάτων, συμμορφουμένη προς τας διαταγάς τας οποίας έλαβε διά την εκτέλεση της αποστολής της». Ο υποστράτηγος Κατσιμήτρος απάντησε: «Η Μεραρχία θα εκτέλεση το καθήκον της προς την πατρίδα, όπως επιβάλλη η εθνική τιμή και καθ' όν τρόπον αυτή γνωρίζει».

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Αν και στην πραγματικότητα η εκτίμηση των επιτελαρχών του ΓΕΣ και της κυβέρνησης ήταν ότι ένας αγώνας απέναντι σε τόσο υπέρτερο εχθρό θα ήταν ουσιαστικά μάταιος. Παρά τις μεγαλόστομες διακηρύξεις, καλούν λοιπόν τον Κατσιμήτρο να οπισθοχωρήσει σταδιακά προς τον νότο, στην κοιλάδα του Αράχθου. Κι όμως ο υποστράτηγος τους αγνοεί, αγνοεί τον αρχιστράτηγο! Όχι μόνο δεν υποχώρησε, αλλά στην ημερήσια διαταγή του στο προσωπικό της 8ης Μεραρχίας καλεί σε άμυνα μέχρις εσχάτων, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε υποχώρηση θα ήταν αδιανόητη, καθώς εκεί, στα σύνορα, ήταν η τελευταία γραμμή άμυνας της Ελλάδας.

Το αγέρωχο μήνυμά του έγραφε: «Κρατάω Καλπάκι». Λίγα μόλις χιλιόμετρα από τα σύνορα, ο Κατσιμήτρος στήνει τη γραμμή άμυνάς του με κίνδυνο να περικυκλωθεί και να αποδεκατιστεί. Έδωσε μάλιστα όπλα σε όσους μπορούσαν να τα κρατήσουν, βοηθητικούς, μάγειρες, όλους! Κι έτσι καταφέρνουν να κρατήσουν τους Ιταλούς μέχρι να φτάσουν τα τρένα με τους φαντάρους από την Αθήνα.

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Ο Κατσιμήτρος εξουδετέρωσε την ιταλική επίθεση με την ηρωική του αντίσταση στο Καλπάκι, συμβάλλοντας τα μέγιστα στην τελική νίκη σε βάρος των Ιταλών. Αν ο διοικητής της Ογδόης είχε υπακούσει, τότε η έκβαση του πολέμου θα ήταν προφανώς διαφορετική. Ήταν η απείθειά του στις διαταγές της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας που έγραψε χρυσές πολεμικές σελίδες για το έθνος και οδήγησε στο Έπος του 1940. Γιατί μετά την άμυνα, ήρθε η ολομέτωπη επίθεση! Ο Κατσιμήτρος πέρασε την κατάλληλη στιγμή σε σφοδρή αντεπίθεση και έδιωξε πέραν των ελληνικών συνόρων τους ιταλούς εισβολείς, καταδιώκοντάς τους μέσα στο αλβανικό έδαφος και απελευθερώνοντας ταυτοχρόνως ελληνικές περιοχές…

Η περιπέτεια με την κυβέρνηση Τσολάκογλου

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Ο Κατσιμήτρος τιμήθηκε με πλήθος μεταλλίων για το ανδραγάθημά του και χρόνια αργότερα, το 1954, έγραψε ένα πλήρες χρονικό για την ηρωική του αντίσταση στην ιταλική επίθεση στο Καλπάκι («Η Ήπειρος Προμαχούσα»). Παρά τη θριαμβευτική νίκη όμως απέναντι στον ιταλικό στρατό, η Ελλάδα έπεσε τελικά στους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1941 και ο υποστράτηγος κάνει το μοιραίο λάθος: συμμετέχει και μάλιστα από τους πρώτους στην πρώτη κατοχική κυβέρνηση του Γεωργίου Τσολάκογλου.

Ο Κατσιμήτρος αναλαμβάνει υπουργός Εργασίας στις 16 Απριλίου 1941 και κατόπιν Γεωργίας, αν και συνειδητοποιεί σύντομα το έγκλημά του και παραιτείται σε λιγότερο από πέντε μήνες (20 Σεπτεμβρίου 1941), μη θέλοντας να αποτελεί μέλος μιας κυβέρνησης ανδρεικέλων. Παρά το ολιγόμηνο της «παρασπονδίας» του, άφησε τον εαυτό του έκθετο, κι έτσι στις 31 Μαΐου 1945 ο υποστράτηγος καταδικάζεται από το ειδικό δικαστήριο ως δωσίλογος και συνεργάτης των Γερμανών. Η καταδίκη περιλαμβάνει κάθειρξη 5,5 ετών «διότι γενόμενος υπουργός συνέπραξεν μετά του πρωθυπουργού εις την εκτέλεσιν των αξιοποίνων πράξεων της συνεργασίας και διευκολύνσεως» των δυνάμεων Κατοχής, την ίδια ώρα που αποπέμπεται από το στράτευμα με τον βαθμό του αντιστράτηγου.

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Έχοντας εκτίσει το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του (4 χρόνια και 4 μήνες), λαμβάνει χάρη στις 5 Οκτωβρίου 1949 από τον βασιλιά Παύλο και το 1953 αποκαθίσταται πλήρως το όνομά του αλλά και ο βαθμός του. Ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία διατήρησε όλα του τα παράσημα. Στις αρχές μάλιστα του 1945, ο πρωθυπουργός Νικόλαος Πλαστήρας είχε επαναφέρει τον Κατσιμήτρο στην ενεργό υπηρεσία και του ζήτησε να μεταβεί στην Κέρκυρα, να συγκεντρώσει τις ανταρτικές δυνάμεις του στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα και να αναδιοργανώσει την 8η Μεραρχία. Αν και οι αντιδράσεις υπήρξαν εντονότατες και την επομένη τον κάλεσε για να του ανακοινώσει τη ματαίωση της αποστολής, καθώς ο Κατσιμήτρος είχε ήδη συμπεριληφθεί στον κατάλογο των 27 ανώτατων στρατιωτικών που παραπέμφθηκαν στο ειδικό δικαστήριο…

Τελευταία χρόνια

Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος - Ο αφανής ήρωας της εποποιίας του 1940

Ο Κατσιμήτρος εγκαταστάθηκε μετά την περιπέτειά του σε συνοικία της Κυψέλης στην Αθήνα, όπου και πέρασε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του παραγνωρισμένος και ξεχασμένος απ’ όλους, φίλους και συμπολεμιστές. Στην προσωπική του ζωή, ο γιος του ακολούθησε τα χνάρια του και έγινε αξιωματικός του Στρατού.

Ο δαφνοστεφανωμένος ήρωας των βουνών έφυγε από τη ζωή στις 20 Φεβρουαρίου 1962 και η κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη.

Πηγή: newsbeast.gr

9:01:00 μ.μ.
H Ιταλία κηρύσσει πόλεμο και προσβάλλει τα από Αλβανίας σύνορα της Ελλάδας. Συνάντηση Χίτλερ - Μουσσολίνι στη Φλωρεντία, τοπική ώρα 11.00. "Φύρερ, προελαύνουμε.." ήταν τα πρώτα λόγια του Μουσσολίνι.

ΙΣΤΟΡΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΟΧΙ, 1940, ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ, ΟΧΥΡΑ ΡΟΥΠΕΛ, ΣΕΡΡΕΣ,

Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος του 1940 ήταν η πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, η οποία διήρκεσε από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 23 Απριλίου 1941. Επίσημη έναρξη του Πολέμου θεωρείται η «επίδοση του τελεσιγράφου», ενώ μετά τις 6 Απριλίου 1941, με την επέμβαση των Γερμανών, συνεχίστηκε ως ελληνοιταλικογερμανικός πόλεμος.

Ο πόλεμος αυτός ήταν το αποτέλεσμα της επεκτατικής πολιτικής του φασιστικού καθεστώτος του Μπενίτο Μουσολίνι που είχε εγκαθιδρύσει στην Ιταλία. Στα μέσα του 1940, ο Μπενίτο Μουσολίνι, έχοντας ως πρότυπο τις κατακτήσεις του Αδόλφου Χίτλερ, θέλησε να αποδείξει στους Γερμανούς συμμάχους του Άξονα ότι μπορεί και ο ίδιος να οδηγήσει την Ιταλία σε ανάλογες στρατιωτικές επιτυχίες. Η Ιταλία είχε ήδη κατακτήσει την Αλβανία από την άνοιξη του 1939, καθώς και πολλές βρετανικές βάσεις στην Αφρική, όπως τη Σομαλιλάνδη, το καλοκαίρι του 1940, αλλά αυτές δεν ήταν επιτυχίες ανάλογες αυτών της ναζιστικής Γερμανίας. Ταυτόχρονα ο Μουσολίνι επιθυμούσε να ισχυροποιήσει τα συμφέροντα της Ιταλίας στα Βαλκάνια, που ένοιωθε ότι απειλούνταν από τη γερμανική πολιτική από την στιγμή που η Ρουμανία είχε δεχθεί την γερμανική προστασία για τα πετρελαϊκά της κοιτάσματα.

Τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου του 1940, ο Ιταλός Πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι επέδωσε ιδιόχειρα στον Έλληνα Πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά, στην οικία του δεύτερου, στην Κηφισιά, τελεσίγραφο, με το οποίο απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο, προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία του Ελληνικού Βασιλείου, (λιμένες, αεροδρόμια κλπ.), για τις ανάγκες ανεφοδιασμού και άλλων διευκολύνσεών του για τη μετέπειτα προώθησή του στην Αφρική. Μετά την άρνηση του Πρωθυπουργού (το περίφημο «όχι»), ιταλικές στρατιωτικές δυνάμεις άρχισαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εισβολής στην Ελλάδα.

Αξίζει να σημειωθεί στο σημείο αυτό, ότι ανεξάρτητα των όσων έχουν γραφεί κατά καιρούς σε διάφορα έντυπα, ο πόλεμος αυτός δεν ήταν αιφνίδιος. Η επίδοση του τελεσιγράφου αναμενόταν ήδη από ημέρα σε ημέρα, η δε ημερομηνία αυτή της επίδοσης θεωρούνταν η πλέον πιθανή δεδομένου ότι αποτελούσε εθνική επέτειο του φασισμού στην Ιταλία από το 1925. Αλλά και από ένα τεράστιο δίκτυο πληροφοριών που είχε αναπτυχθεί τότε, σε συνδυασμό με διάφορα γεγονότα όπως αναφέρονται παρακάτω, οδηγούσαν με απόλυτη ακρίβεια την επερχόμενη πολεμική σύγκρουση κατά την οποία η Ελλάδα βρέθηκε τουλάχιστον έτοιμη να την αντιμετωπίσει.

Ο Ελληνικός Στρατός αντεπιτέθηκε και ανάγκασε τον ιταλικό σε υποχώρηση και μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, σχεδόν το ένα τέταρτο του εδάφους της Αλβανίας είχε καταληφθεί από τους Έλληνες. Η αντεπίθεση των Ιταλών, το Μάρτιο του 1941, απέτυχε, με κέρδος μόνο μικρές εδαφικές εκτάσεις στην περιοχή της Χειμάρρας. Τις πρώτες μέρες του Απριλίου, με την έναρξη της γερμανικής επίθεσης, οι Ιταλοί ξεκίνησαν και αυτοί νέα αντεπίθεση. Από τις 12 Απριλίου, ο Ελληνικός Στρατός άρχισε να υποχωρεί από την Αλβανία, για να μην περικυκλωθεί από τους προελαύνοντες Γερμανούς. Ακολούθησε η συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς, στις 20 Απριλίου και με τους Ιταλούς, τρεις μέρες αργότερα, οι οποίες περαίωσαν τυπικά τον ελληνοϊταλικόγερμανικό πόλεμο.

Η απόκρουση της ιταλικής εισβολής αποτέλεσε τη πρώτη νίκη των Συμμάχων κατά των δυνάμεων του Άξονα στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και ανύψωσε το ηθικό των λαών στη σκλαβωμένη Ευρώπη. Πολλοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι η νίκη των Ελλήνων επηρέασε την έκβαση ολόκληρου του πολέμου, καθώς υποχρέωσε τους Γερμανούς να αναβάλουν την επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης, προκειμένου να βοηθήσουν τους συμμάχους τους Ιταλούς που έχαναν τον πόλεμο με την Ελλάδα. Η καθυστερημένη επίθεση τον Ιούνιο του 1941, ενέπλεξε τις γερμανικές δυνάμεις στις σκληρές συνθήκες του ρωσικού χειμώνα, με αποτέλεσμα την ήττα τους στη διάρκεια της Μάχης της Μόσχας.




Διάγγελμα Πρωθυπουργού προς τον Ελληνικόν Λαόν.

Ιωάννης Μεταξάς - 28η Οκτωβρίου 1940


Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν δια την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της. Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηρά ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς το δικαίωμα να ζώμεν ως ελεύθεροι Ελληνες, μου εξήτησε σήμερον την 3ης πρωινήν την παράδοσιν τμημάτων του εθνικού εδάφους, κατά την ίδιαν αυτής βούλησιν, και μου ανεκοίνωσεν ότι προς κατάληψιν αυτών, η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζεν την 6η πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρέσβυν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ' εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο, ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας εναντίον της Ελλάδος.

Τώρα θα αποδείξωμεν εαν πράγματι έιμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Ολον το Εθνος ας εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε δια την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά σας και τας ιεράς παραδόσεις μας. Νυν υπέρ πάντων ο αγών.


Διάγγελμα της Α.Μ. του Βασιλέως προς τον Ελληνικόν Λαόν.


Γεώργιος Β' - 28η Οκτωβρίου 1940


Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως σας ανήγγειλε προ ολίγου υπό ποίους όρους ηναγκάσθημεν να κατέλθωμεν εις πόλεμον κατά της Ιταλίας, επιβουλευθείσης την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος.

Κατα την Μεγάλην αυτήν στιγμήν είμαι βέβαιος ότι κάθε Ελλην και κάθε Ελληνίς θα εκτελέσωσι το καθήκον των μέχρι τέλους και θα φανώσιν αντάξιοι της ενδόξου ημών ιστορίας.

Με πίστη εις τον Θεόν και εις τα πεπρωμένα της φυλής, το Εθνος σύσσωμον και πειθαρχούν ως εις άνθρωπος θα αγωνισθή υπέρ βωμών και εστιών μέχρι τελικής νίκης.


“10 Απριλίου 1941"

Μετά τήν συνθηκολόγηση μέ τήν Γερμανία παραδίδονται τά οχυρά Παλιουριώνες καί Ρούπελ. Οί Γερμανοί εκφράζουν τόν θαυμασμό τους στούς Ελληνες στρατιώτες, δηλώνουν ότι αποτελεί τιμή καί υπερηφάνεια τό ότι είχαν σάν αντίπαλο έναν τέτοιο στρατό καί ζητούν από τόν Ελληνα διοικητή νά επιθεωρήσει τόν Γερμανικό στρατό ώς ένδειξη τιμής καί αναγνωρίσεως! Η Γερμανική Σημαία υψώνεται μόνο μετά τήν πλήρη αποχώρηση τού Ελληνικού Στρατού.

Ένας Γερμανός αξιωματικός τής αεροπορίας εδήλωσε στόν διοικητή τής ομάδος μεραρχιών Ανατολικής Μακεδονίας αντιστράτηγον Δέδε ότι ό Ελληνικός Στρατός ήταν ό πρώτος στρατός στόν οποίον τά στούκας δέν προκάλεσαν πανικό.

“Οι στρατιώται σας” είπε, ”αντί νά φεύγουν αλλόφρονες, όπως έκαναν είς τήν Γαλλία καί τήν Πολωνία, μας επυροβόλουν από τας θέσεις των.”



Οχυρό Ρούπελ

Το οχυρό Ρούπελ είναι το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων που έφερε το όνομα Γραμμή Μεταξά, με συνολικό ανάπτυγμα καταφυγίων 1.849 μέτρα και μήκος στοών 4.251 μέτρα. Το Ρούπελ, κατασκευασμένο στις δυτικές αντηρίδες του όρους Τσιγγέλι στον ποταμό Στρυμόνα, μαζί με το οχυρό Παλιουριώνες εξασφάλιζαν τη στενωπό Ρούπελ.

Χρονικό οχυρού Ρούπελ (6 - 9 Απριλίου 1941)

6 Απριλίου

H γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε στις 05.15 της 6ης Απριλίου. Για τον κανονισμό των βολών πυροβολικού είχε μεταφερθεί στα βόρεια του Στρυμόνα ένα δέσμιο στη γη αερόστατο, η παρουσία του ήταν προκλητική καθώς η ελληνικές δυνάμεις στερούσαν από αεροπορική κάλυψη. Ελάχιστα λεπτά αργότερα άρχισαν οι επιθέσεις από αεροσκάφη στούκας, στόχος τους εκτός από το οχυρό ήταν και το Κέντρο Αντίστασης Καπίνας.

Η γερμανική επίθεση στα ανατολικά του Ρούπελ

Στα ανατολικά του αριστερού υποτομέα του Συγκροτήματος Σιδηροκάστρου έδρασαν τα τάγματα ΙΙ/125 & ΙΙΙ/125, όπου σύμφωνα με το σχέδιο της επίθεσης έπρεπε πρώτα να καταλάβουν το ύψωμα 350 στο διάκενο των οχυρών Ρούπελ-Καρατάς. Για να μην καταληφθεί το ύψωμα πολέμησαν, η διμοιρία του φυλακίου Κούλας, και του 3ου λόχου προκάλυψης. Το ΙΙ/125 τάγμα πλησίασε, στις 06.40, το ύψωμα 350 και το κατέλαβε με αιφνιδιαστική επίθεση, ακολουθούμενο από το ΙΙΙ/125.

Επίθεση του ΙΙΙ/125 γερμανικού τάγματος

Εκμεταλλευόμενοι τις πτυχώσεις του εδάφους, οι Γερμανοί έφθασαν σε απόσταση 200 μ. από τα έργα του οχυρού Ρούπελ. Οι υπερασπιστές του οχυρού μαζί με την βοήθεια του Καρατάς και του πυροβολικού κατάφεραν να αποκρούσουν και τις τρεις επιθέσεις του τάγματος.

Διείσδυση του ΙΙ/125 γερμανικού τάγματος στα νώτα του Ρούπελ

Οι Γερμανοί του ΙΙ/125 τάγματος υποβλήθηκαν σε παρόμοιες δοκιμασίες, αλλά ήταν ο μόνος πραγματικός κίνδυνος για τις ελληνικές δυνάμεις καθ’όλοι την διάρκεια του αγώνα. Από τους 100 άντρες πέρασαν οι 60 με μια ομάδα βαρέων πολυβόλων και μια ομάδα διαβιβαστών. Οι υπόλοιποι λόχοι του τάγματος γνώρισαν την καταστροφή. Ο 5ος λόχος σχεδόν διαλύθηκε. Ο 8ος κατάφερε να περάσει το βράδυ της 6-7/4 και ενώθηκε με τα υπόλοιπα τμήματα το μεσημέρι της 7/4 με πολύ μεγάλες απώλειες.

7 Απριλίου

Την αυγή της 7ης Απριλίου συγκροτήθηκαν τρεις περίπολοι του Ρούπελ με αποστολή την εκκαθάριση της περιοχής από τους εχθρούς και την αποκατάσταση της τηλεφωνικής επικοινωνίας. Αποτέλεσμα αυτής της περιπολίας ήταν η σύλληψη 14 αιχμαλώτων με 3 συσκευές ασυρμάτου και 2 όλμους. Επίσης δεν έλειψαν οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί, μάλιστα στις 7 και 8 Απριλίου, τα στούκας χρησιμοποίησαν βόμβες 500 κιλών. Η υποχώρηση των Γερμανών και οι μικρές απόλυες των Ελλήνων υπερασπιστών ανύψωσαν το ηθικό των Ελλήνων.

Ο Παπακωνσταντίνου σημειώνει χαρακτηριστικά: "Το ηθικόν των στρατιωτών υπέροχον. Τους βομβαρδισμούς και την κόλασιν πυρός υποδέχοντο με ζητωκραυγάς".

Αγώνες εναντίον των Γερμανών στα νώτα του Ρούπελ.

Η παρουσία των Γερμανών στα νότια του οχυρού Ρούπελ απασχόλησε τις ελληνικές δυνάμεις. Η διμοιρία αρμάτων που θα ενεργούσε με το απόσπασμα του Παπαχατζή δεν χρησιμοποιήθηκε λόγω εδαφικών δυσχερειών. Εναντίων των Γερμανών που είχαν καταλάβει το παρατηρητήριο της 7ης πυροβολαρχίας στο ύψωμα Τεπελάρ κινήθηκαν δύο διμοιρίες του 3ου λόχου υπό των Νιάνου και Παπαχατζή υπό τον ανθυπολοχαγού Καρατζά. Μετά από ολοήμερη μάχη, οι ελληνικές δυνάμεις κατάφεραν να απωθήσουν τους Γερμανούς στο ύψωμα Γκολιαμά ανάμεσα στο χωριό Κλειδί και το λόφο Λουτρών.

8 Απριλίου

Στις 6:00 το πρωί της 8ης Απριλίου το οχυρό Ρούπελ δέχτηκε νέο σφοδρό βομβαρδισμό από την αεροπορία και το πυροβολικό, που συνεχίστηκε όλη την ημέρα. Οι Γερμανοί του ΙΙΙ/125 τάγματος ετοιμάστηκαν για νέα επίθεση με τρεις ομάδες εδάφους και μία διμοιρία σκαπανέων. Για το σκοπό αυτό ενισχύθηκε με δύο διμοιρίες του 13ου και 14ου λόχου.Οι απώλειες του οχυρού την ημέρα αυτή ήταν ένας νεκρός και τέσσερις τραυματίες οπλίτες ενώ οι υλικές ήταν ελάχιστες. Σημαντικές, αντίθετα, ήταν οι απώλειες του εχθρού. Ενέργειες για την εξουδετέρωση των Γερμανών στα νώτα του Ρούπελ. Πιο σοβαρή ήταν η κατάσταση στα νότια του οχυρού αφού το ΙΙ/125 τάγμα ενισχύθηκε από την κάθοδο των γερμανών δυνάμεων της 5ης Ορεινής Μεραρχίας στα δυτικά του Στρυμόνα.

Η κατάσταση χειροτέρεψε για την ελληνική πλευρά γιατί η Ομάδα Μεραρχιών διέταξε τα τάγματα του 41 Συντάγματος Πεζικού να επιστρέψουν στης αρχικές τους θέσεις μάχης. Η κατάσταση ήταν κρίσιμη καθώς η επόμενη προγραμματισμένη ενέργεια ήταν η διάβαση του Στρυμόνα από την 5η Ορεινή Μεραρχία.

9 Απριλίου

Το οχυρό Ρούπελ υπέστη βομβαρδισμούς πυροβολικού και αεροπορίας και την ημέρα αυτή. Μέχρι το μεσημέρι οι βομβαρδισμοί ήταν μικρής έντασης αλλά από τις 14:00 μετατράπηκαν σε σφοδρούς. Στις 12:30, όμως, όταν επρόκειτο να εφορμήσουν τα τμήματα κρούσης, το ελληνικό πυροβολικό εξαπέλυσε στους χώρους εξόρμησης το φονικό πυρ και προκλήθηκαν πολλές και βαριές απόλυες στους Γερμανούς. Μετά από αυτό τα γερμανικά τμήματα άρχισαν να οπισθοχωρούν. Οι απόλυες του οχυρού ήταν πέντε νεκροί και έντεκα τραυματίες. Στις 17:00 προσήλθαν Γερμανοί κήρυκες για να γνωστοποιήσουν την συνθηκολόγηση του ΤΣΑΜ ζητώντας την παράδοση του οχυρού.

Ο διοικητής του, Ταγματάρχης Γεώργιος Δουράτσος απάντησε ότι τα οχυρά δεν παραδίδονται αλλά καταλαμβάνονται και ότι θα συνεχίσει τον αγώνα στερούμενος άλλων διαταγών. Ο κήρυκας διαβεβαίωσε στην στρατιωτική του τιμή ότι δεν επρόκειτο για απάτη και όρισε συνάντηση για την 6:00 της επόμενης 10/4. Το οχυρό επικοινώνησε με τη Μεραρχία όπου κοινοποίησε την συνθηκολόγηση. Η αντίδραση των ανδρών του οχυρού ήταν ότι ο αγώνας έπρεπε να συνεχιστή. Την επομένη 10 Απριλίου 1941 έλαβε χώρα η παράδοση του οχυρού. Τα γερμανικά τμήματα "μας εσεβάσθησαν και μας ετίμησαν", σύμφωνα με την έκθεση Πλευράκη. Έξω από το οχυρό ήταν παραταγμένο γερμανικό τμήμα και απέδωσαν τιμές. Ο εντεταλμένος για την παραλαβή του οχυρού Γερμανός αξιωματικός συγχάρηκε τον διοικητή του, Ταγματάρχη Γεώργιο Δουράτσο, διαβεβαιώνοντας τα συγχαρητήρια και το θαυμασμό των ανωτέρων του. Τόνισε μάλιστα ότι για τους Γερμανούς αποτελούσε τιμή και υπερηφάνεια ότι είχαν ως αντίπαλο έναν τόσον ηρωικό στρατό. Σχετικά με τις απόλυες των εμπολέμων στον αριστερό υποτομέα του Συγκροτήματος Σιδηροκάστρου, ο Πλευράκης σημειώνει στην έκθεση του: "Αι απώλειαι ασήμαντοι έναντι τοιούτου αγώνος ώστε περιορισθεί σε 4 νεκρούς αξιωματικούς και 40 άνδρες τραυματίες 2 αξιωματικοί και 150 άνδρες. Απεναντίας του αντιπάλου βαρύτατε ως μαρτυρούν τα υπάρχοντα νεκροταφεία και ας αποσιωπώ δια λόγους σκοπιμότητος".

Οχυρό Παλιουριώνες

Το οχυρό βρισκόταν βορειοανατολικά της κωμόπολης Νέο Πετρίτσι Σερρών.


Οι οχυρώσεις του αποτελούνταν από τρία συγκροτήματα και δύο μεμονωμένα πολυβολεία, με υπόγειες στοές που έφταναν τα 1762 μέτρα. Τα επιφανειακά του έργα ήταν, 4 απλά και 6 διπλά πολυβολεία, 2 σύνθετα πολυβολεία-παρατηρητήρια, 1 σύνθετο πολυβολείο-αντιαρματικό πυροβολείο, 1 σύνθετο πολυβολείο-βομβιδοβολείο, 1 αντιαεροπορικό πολυβολείο, 1 αντιαρματικό πυροβολείο, 1 μονό και 1 διπλό ολμοβολείο, 3 πολυβολεία πλαγιοφύλαξης, 7 παρατηρητήρια, 2 σταθμούς οπτικού, 4 απλές εξόδους, 1 έξοδος με πολυβόλο και 1 εξόδος με παρατηρητήριο και βομβιδοβολείο.

Ο οπλισμός του αποτελείτο από 2 πυροβόλα των 75mm, 1 αντιαεροπορικό των 20mm, 2 αντιαρματικά των 37mm, 3 όλμους των 81mm, 31 πολυβόλα, 16 οπλοπολυβόλα, 35 βομβιδοβόλα και επανδρώνονταν από 15 αξιωματικούς και 585 υπαξιωματικούς και οπλίτες.

Δείτε επίσης: 26 Οκτωβρίου 1912: 103 χρόνια από τον 1ο Βαλκανικό Πόλεμο και την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Οθωμανούς

Πηγή κειμένου: agiotatos.gr
Από το Blogger.