Ενθαρρυντικά είναι τα αποτελέσματα από την κλινική δομική του αντισώματος aducanumab κατά της νόσου Αλτσχάιμερ. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο Nature, καταστρέφει τις χαρακτηριστικές πλάκες της πρωτεΐνης β-αμυλοειδούς, που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο των ασθενών.
Μάλιστα, το πειραματικό σκεύασμα φαίνεται να προστατεύει ιδιαίτερα όσους ασθενείς βρίσκονται ακόμη στο αρχικό στάδιο της νόσου, αυξάνοντας έτσι τις ελπίδες ότι μπορεί στο μέλλον ένα φάρμακο να προλαμβάνει την πάθηση.
«Είναι τα καλύτερα νέα που είχαμε εδώ και 25 χρόνια στην έρευνα για τη νόσο Αλτσχάιμερ, κάτι που φέρνει ελπίδα στους ασθενείς και στις οικογένειές τους» σχολιάζει ο νευρολόγος Στέφεν Σαλογουέι του Νοσοκομείου Μπάτλερ στο Ρόουντ Αϊλαντ της Νέας Υόρκης.
Η κλινική δομική του aducanumab βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο και έχει δοκιμαστεί σε μόλις 165 ασθενείς. Οι μισοί πήραν το πειραματικό αντίσωμα και οι άλλοι εικονικό σκεύασμα.
Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, η θεραπεία είναι ασφαλής, ανακόπτει την απώλεια της μνήμης και όσο μεγαλύτερη η δοσολογία, τόσο πιο καταστροφική ήταν η δράση του φαρμάκου στις πλάκες β-αμυλοειδούς, σε διάστημα μόνο ενός έως τριών μηνών.
Ωστόσο μετά από 12 μήνες θεραπείας, 40 ασθενείς διέκοψαν την αγωγή λόγω παρενεργειών, όπως πονοκεφάλων, κυρίως στις μεγαλύτερες δόσεις. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν συχνότερες σε άτομα που έχουν γενετική προδιάθεση για νόσο Αλτσχάιμερ.
Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη δύο μεγαλύτερες ξεχωριστές κλινικές δοκιμές σε 20 χώρες σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Ασία, σε συνολικά 2.700 ασθενείς με πρώιμο στάδιο νόσου Αλτσχάιμερ, προκειμένου να αξιολογηθούν πλήρως οι δυνατότητες του συγκεκριμένου μονοκλωνικού αντισώματος έως το 2020. Παράλληλα, θα αναζητηθούν τρόποι για να περιορισθούν οι παρενέργειες, κάτι αναγκαίο για να αξιοποιηθεί το φάρμακο ευρέως.
Παρά πάντως τις θετικές ενδείξεις, η επιστημονική κοινότητα παραμένει μάλλον επιφυλακτική, καθώς και άλλες φορές στο παρελθόν αρχικά γεννήθηκαν ελπίδες από κάποιο νέο φάρμακο, αλλά τελικά διαψεύστηκαν.
Αν και οι αιτίες της νόσου Αλτσχάιμερ παραμένουν άγνωστες, είναι δεδομένο ότι η νόσος αρχίζει με την προοδευτική συσσώρευση του β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο, 10 έως 15 χρόνια πριν την εκδήλωση των αρχικών κλινικών συμπτωμάτων (απώλεια μνήμης κ.α.).
Το κεντρικό επιστημονικό ερώτημα είναι κατά πόσο θα βελτιωθεί πραγματικά η μνήμη και η γενικότερη νοητική λειτουργία ενός ασθενούς, ακόμη κι αν εξαφανισθούν σχεδόν τελείως οι πλάκες του β-αμυλοειδούς από τον εγκέφαλό του.
Αρκετοί επιστήμονες πιστεύουν ότι η συσσώρευση αυτών των πλακών δεν αποτελεί την αιτία της νόσου Αλτσχάιμερ, αλλά απλώς ένα υποπροϊόν της εγκεφαλικής βλάβης, που έχει άλλη αιτία. Μένει έτσι να αποδειχθεί μέσα από τις διεξαγόμενες κλινικές δοκιμές κατά πόσο το aducanumab είναι όντως σε θέση να βελτιώσει αισθητά τα συμπτώματα των ασθενών.
Επιμέλεια: Μαίρη Μπιμπή | Πηγές: health.in.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ
Εξαφάνισε σε πειράματα τις πλάκες της πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδούς
Επιστήμονες στη Νότια Κορέα ανακάλυψαν ένα μικρό χημικό μόριο, το EPPS, το οποίο, όταν προστέθηκε στο νερό που έπιναν ποντίκια, εξαφάνισε τις χαρακτηριστικές πλάκες της πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδούς που δημιουργούνται στον εγκέφαλο των πασχόντων από Αλτσχάιμερ. Αν και σε πρώιμο στάδιο, παρόλα αυτά η μελέτη δημιουργεί ελπίδες ότι ίσως στο μέλλον υπάρξει ένα αποτελεσματικό «όπλο» για την καταπολέμηση των τοξικών πλακών και από τον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Η ουσία
Τα πειραματόζωα είχαν τροποποιηθεί έτσι ώστε να εμφανίζουν τέτοιες πλάκες στον εγκέφαλό τους. Μετά την χορήγηση του εν λόγω μορίου - το οποίο μοιάζει με την ουσία ταυρίνη, ένα αμινοξύ που περιέχεται στα ενεργειακά ροφήματα - οι ικανότητες μνήμης και μάθησής τους εμφάνισαν αισθητή βελτίωση, χωρίς να είναι σαφές μέσω ποιού ακριβώς βιολογικού μηχανισμού αυτό κατέστη εφικτό.
Η ουσία ERRS δεν φάνηκε να επιφέρει τοξικές παρενέργειες στα ζώα, ακόμη και σε υψηλές δόσεις. Οι κορεάτες επιστήμονες σκοπεύουν να κάνουν νέες μελέτες, κατ' αρχήν σε μεγαλύτερα ζώα, για να δουν κατά πόσο το εν λόγω μόριο είναι ασφαλές και αποτελεσματικό στους ανθρώπους με Αλτσχάιμερ.
Πως λειτουργεί
Ερευνητές, με επικεφαλής τον Γιανγκσού Κιμ του Ινστιτούτου Επιστήμης και Τεχνολογίας της Κορέας στη Σεούλ ανακάλυψαν ότι το μόριο ERRS προσκολλάται στις πλάκες του βήτα αμυλοειδούς και τις διασπά σε απλούστερα μόρια. Ακόμη κι όταν προστεθεί στο νερό, μπορεί να κυκλοφορήσει μέσω του αίματος και να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, φθάνοντας στον εγκέφαλο.
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η συχνότερη μορφή άνοιας και τα περιστατικά της αυξάνονται διεθνώς κάθε χρόνο. Η αιτιολογία της νόσου είναι ουσιαστικά άγνωστη, αν και σε μικρό ποσοστό -κυρίως όταν η ασθένεια εμφανίζεται σε πιο μικρή ηλικία- φαίνεται ότι παίζει ρόλο η κληρονομικότητα.
Τα υπάρχοντα φάρμακα απλώς επιβραδύνουν τα συμπτώματα, ενώ όταν έχουν σχηματισθεί πλάκες αμυλοειδούς στον εγκέφαλο, οι οποίες συμβάλλουν στη νευροεκφύλιση καταστρέφοντας τα εγκεφαλικά κύτταρα, είναι πολύ δύσκολη η απομάκρυνσή τους, γι' αυτό η κορεατική ανακάλυψη δημιουργεί ελπίδες για το μέλλον.
Οι επιστήμονες συνεχίζουν να διαφωνούν κατά πόσο οι πλάκες του αμυλοειδούς αποτελούν αιτία ή αποτέλεσμα της νόσου. Ο Κιμ δήλωσε ότι εφόσον βελτιώθηκε η μνήμη και η μάθηση των πειραματόζωων, αφότου το μόριο ERRS είχε εξαφανίσει τις πλάκες από τον εγκέφαλό τους, αυτό ενισχύει την πεποίθηση πως ο σχηματισμός των πλακών αποτελεί την αιτία για συμπτώματα όπως η απώλεια της μνήμης στους ασθενείς.
'Αλλοι ερευνητές χαρακτήρισαν «ενδιαφέρουσα» την κορεατική ανακάλυψη, αλλά εμφανίσθηκαν επιφυλακτικοί κατά πόσο το μόριο ERRS θα έχει ανάλογη δράση και στους ανθρώπους με Αλτσχάιμερ. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Communications».
Πηγή: tovima.gr
Η μειωμένη αίσθηση της όσφρησης φαίνεται πως συνδέεται με την εμφάνιση της νόσου του Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Neurology.
Προηγούμενη έρευνα έχει συνδέσει την οσφρητική απώλεια (ή ανοσμία) με τη γνωστική εξασθένηση, την ήπια γνωστική εξασθένηση, ή τη νόσο του Αλτσχάιμερ. Μπορεί επίσης να είναι ένας δείκτης για την αγγειακή άνοια.
Μελέτες βασισμένες σε αυτοψίες έχουν συνδέσει επίσης την απώλεια της ικανότητας για τον διαχωρισμό των οσμών με τις πλάκες και το σχήμα του οσφρητικού βολβού, του ενδορινικού φλοιού και του ιππόκαμπου στον εγκέφαλο.
Αυτοί οι δείκτες έγκαιρης διάγνωσης μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη ή την καθυστέρηση των ασθενειών αυτών και, ως εκ τούτου, η οσφρητική δυσλειτουργία μπορεί να είναι ένας σημαντικός κλινικός και προγνωστικός δείκτης, βοηθώντας στον εντοπισμό εκείνων των ατόμων που βρίσκονται σε πρώιμο κίνδυνο.
Στην τελευταία έρευνα έλαβαν μέρος 1.430 ενήλικες με μέσο όρο ηλικίας τα 79,5 έτη. Οι ερευνητές έφτιαξαν ένα τεστ με βάση 6 οσμές από τροφές και άλλες 6 οσμές από άλλες πηγές (μπανάνα, σοκολάτα, κανέλα, βενζίνη, λεμόνι, κρεμμύδι, διαλυτικά χρωμάτων, ανανά, τριαντάφυλλο, σαπούνι, καπνός και νέφτι).
Στα 3,5 χρόνια που διήρκεσε κατά μέσο όρο η παρακολούθηση των συμμετεχόντων, οι συγγραφείς της έρευνας εντόπισαν 250 νέα κρούσματα ήπιας γνωστικής εξασθένησης.
Διαπιστώθηκε ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα σε μια φθίνουσα ικανότητα του ατόμου να εντοπίζει οσμές και ενός αυξημένου κινδύνου αμνησιακής ήπιας γνωστικής εξασθένησης. Δεν φαίνεται, όμως, να υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της μειωμένης όσφρησης και της μη-αμνησιακής ήπιας γνωστικής εξασθένησης, η οποία μπορεί να επηρεάσει άλλες δεξιότητες σκέψης.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν μια συσχέτιση μεταξύ της οσφρητικής δυσλειτουργίας με την εξέλιξη της αμνησιακής ήπιας γνωστικής εξασθένησης σε Αλτσχάιμερ, επιβεβαιώνοντας προηγούμενες μελέτες, που συνδέουν την οσφρητική δυσλειτουργία με τη γνωστική εξασθένηση.
Ο οσφρητικός βολβός στον εγκέφαλο πιστεύεται ότι εμπλέκεται σε αυτό το φαινόμενο, επειδή η απώλεια όσφρησης συμβαίνει μόνο σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπου υπάρχει οσφρητική παθολογία, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και η νόσος του Πάρκινσον.
Πηγή: iatropedia.gr
Η νόσος Αλτσχάιμερ μπορεί να ανιχνευθεί πολλές δεκαετίες πριν εκδηλωθεί, με την βοήθεια μιας εξέτασης εικονικής πραγματικότητας, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.
Η εξέταση ελέγχει την λειτουργία του «GPS του εγκεφάλου», δηλαδή των εγκεφαλικών κυττάρων τα οποία ρυθμίζουν τον προσανατολισμό μας στον χώρο.
Γερμανοί νευροεπιστήμονες την δοκίμασαν σε ομάδα εθελοντών ηλικίας 18 έως 30 ετών, από τους οποίους ζήτησαν να περιηγηθούν σε έναν κυκλικό εικονικό λαβύρινθο ο οποίος αναπαριστούσε μία σκηνή στη φύση (ουσιαστικά, μία πεδιάδα στρωμένη με γρασίδι, που στο βάθος είχε μερικά βουνά και από πάνω έναν καταγάλανο ουρανό).
Στη διάρκεια της περιήγησης έπρεπε να συλλέγουν μία σειρά από αντικείμενα που ήταν πεσμένα στο γρασίδι (λ.χ. μπάλες του μπάσκετ και μελιτζάνες) και αργότερα να τα επιστρέφουν στη θέση τους. Από την αρχή έως το τέλος της, εξάλλου, ήταν συνδεδεμένοι με φορητό λειτουργικό μαγνητικό τομογράφο (fMRI) για να καταγράφουν οι επιστήμονες την δραστηριότητα στον εγκέφαλό τους.
Όπως διαπίστωσαν, ο τρόπος περιήγησης (π.χ. στο κέντρο του λαβύρινθου ή στα πλάγιά του) ήταν διαφορετικός ανάμεσα στους υγιείς εθελοντές και σε όσους διέτρεχαν αυξημένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ επειδή ήσαν φορείς ενός εκ των γονιδίων που το προκαλούν (του APOE-e4).
Αυτό πιθανώς σημαίνει ότι η διαταραχή της ικανότητας προσανατολισμού, που αποτελεί χαρακτηριστική συνέπεια του Αλτσχάιμερ, μπορεί να αρχίζει αρκετές δεκαετίες πριν από την εμφάνιση των υπολοίπων, πιο χαρακτηριστικών συμπτωμάτων της, όπως η βαθμιαία απώλεια της μνήμης.
Τα νέα ευρήματα μπορεί να βοηθήσουν τις μελλοντικές έρευνες για την διάγνωση και τη θεραπεία της νόσου, αναφέρουν στην επιστημονική επιθεώρηση «Science» οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Ruhr, στο Μπόχουμ, και το Γερμανικό Κέντρο Νευροεκφυλιστικών Ασθενειών (DZNE) του ομοσπονδιακού υπουργείου Παιδείας & Έρευνας (BMBF) της χώρας.
Οι επιστήμονες εξηγούν στο άρθρο τους ότι οι υψηλού κινδύνου ασθενείς περιηγούνταν με διαφορετικό τρόπο στο λαβύρινθο, διότι είχαν μειωμένη λειτουργικότητα στα εγκεφαλικά κύτταρα που είναι απαραίτητα για την πλοήγηση στο χώρο. Το εύρημα αυτό πιθανώς εξηγεί γιατί χάνουν τόσο εύκολα τον δρόμο τους οι πάσχοντες από νόσο Αλτσχάιμερ.
Πηγή: defencenet.gr
Μία διεθνής επιστημονική ομάδα κατάφερε για πρώτη φορά να δημιουργήσει εγκεφαλικά κύτταρα προχωρημένης ηλικίας, χρησιμοποιώντας άμεσα ως πρώτη ύλη κύτταρα δέρματος από ηλικιωμένους ασθενείς.
Η πρωτοτυπία έγκειται στο ότι η νέα τεχνική δεν χρειάζεται να γυρίσει πίσω -μέσω γενετικού αναπρογραμματισμού- το «ρολόι» των κυττάρων στο αρχικό βλαστικό-πολυδύναμο νεανικό στάδιό τους. Έτσι, δημιουργεί κύτταρα όχι νεανικά, αλλά παρόμοια με αυτά που ήδη υπάρχουν στον εγκέφαλο ενός ηλικιωμένου ανθρώπου. Το επίτευγμα αυτό θα βοηθήσει τους επιστήμονες που ασχολούνται με νευροεκφυλιστικές παθήσεις της τρίτης ηλικίας, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον.
«Αυτό μας επιτρέπει να διατηρούμε τις "υπογραφές" της προχωρημένης ηλικίας στα κύτταρα, έτσι ώστε να μελετούμε πιο εύκολα τις συνέπειες της γήρανσης στον εγκέφαλο», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας Φρεντ Κέιτζ, καθηγητής στο Εργαστήριο Γενετικής του Ινστιτούτου Βιολογικών Σπουδών Salk των ΗΠΑ. Οι ερευνητές έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό κυτταρικής βιολογίας "Cell Stem Cell".
Έως σήμερα, οι επιστήμονες χρησιμοποιούσαν κυρίως ζώα για να μελετήσουν τις βιολογικές συνέπειες της γήρανσης στον εγκέφαλο. Πιο πρόσφατα, αξιοποιούν τα βλαστικά κύτταρα (τα οποία συνήθως προέρχονται από επαναπρογραμματισμό δερματικών κυττάρων), όμως τα νεανικά εγκεφαλικά κύτταρα που παίρνουν από αυτή τη διαδικασία, δεν έχουν τις ιδιότητες των ηλικιωμένων εγκεφαλικών κυττάρων.
Η νέα τεχνική, παρακάμπτοντας το ενδιάμεσο στάδιο των βλαστοκυττάρων, μετατρέπει απευθείας τα δερματικά κύτταρα των ηλικιωμένων σε εγκεφαλικά (νευρώνες), τα οποία και αυτά έχουν τα βιολογικά σημάδια της προχωρημένης ηλικίας.
Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι η νέα μέθοδος μπορεί να επαναληφθεί και σε άλλα είδη κυττάρων, όπως της καρδιάς και του ήπατος - κάτι που πρέπει να δοκιμασθεί στο μέλλον.
Πηγή: iatropedia.gr
